Wydarzenia

Zaćmienie Słońca 12 sierpnia: "Oko się po prostu smaży". Nawet krótka chwila nieuwagi może zniszczyć wzrok

Wydarzenia

canva.com

Środa, 12 sierpnia 2026

Dzisiejszego wieczoru nad Polską rozegra się niezwykły astronomiczny spektakl. Czeka nas najgłębsze częściowe zaćmienie Słońca od 1999 roku. Faza maksymalna zasłoni ogromną część tarczy naszej gwiazdy. Zanim jednak spojrzysz w niebo, musisz wiedzieć, że chwila nieuwagi może skończyć się tragicznie dla Twojego zdrowia.

Zaćmienie rozpocznie się w Polsce dzisiaj wieczorem
Pierwsze kontakty tarczy nastąpią między 19:10 a 19:20, zależnie od regionu
Zwykłe okulary przeciwsłoneczne, płyty CD czy stare klisze nie chronią przed groźnym promieniowaniem
Bezpieczną obserwację gwarantują wyłącznie specjalistyczne filtry spełniające normę ISO 12312-2

Harmonogram zaćmienia dla największych miast

Zaćmienie Słońca z 12 sierpnia 2026 roku jest najgłębszym zaćmieniem częściowym widocznym z terenu Polski od 11 sierpnia 1999 roku. W Polsce zjawisko będzie widoczne wyłącznie jako zaćmienie częściowe. Księżyc zacznie "nadgryzać" słoneczny dysk między 19:10 a 19:20. Największe zakrycie zobaczymy około 20:10. Stopień zakrycia tarczy wyniesie od około 42 procent w Bieszczadach do aż 88 procent w Kotlinie Kłodzkiej.

W Gdańsku początek zaćmienia przewidziano dokładnie na 19:11. Faza maksymalna nastąpi o 20:05. Osiemnaście minut później Słońce zajdzie.

W Warszawie spektakl rozpocznie się o 19:15. Maksimum i zachód Słońca zbiegną się punktualnie o 20:07.

W Poznaniu zaćmienie wystartuje o 19:15. Maksimum z imponującym zasłonięciem 84 procent tarczy nastąpi o 20:10. Zachód o 20:24.

W Opolu zaćmienie Słońca rozpocznie się o 19:18. Faza najgłębsza nastąpi o 20:10. Słońce zajdzie dosłownie kilka minut później.

Na wybrzeżu, w Kołobrzegu, zjawisko wystartuje o 19:12. Faza maksymalna o 20:05 przyniesie zasłonięcie 83 procent słonecznej tarczy.

Dzisiejszy wieczór to podwójne święto astronomiczne — zaćmieniu towarzyszy szczyt aktywności roju Perseidów.

Deszcz perseidów / Fot. canva.com

Czym grozi patrzenie w niebo bez zabezpieczenia?

Bezpośrednia obserwacja Słońca bez sprawdzonej ochrony to igranie z własnym zdrowiem. Takie bezmyślne działanie może wywołać retinopatię słoneczną, stanowiącą groźne uszkodzenie siatkówki i niezwykle delikatnych fotoreceptorów. Co najbardziej przerażające, samo uszkodzenie siatkówki wskutek patrzenia na Słońce przebiega całkowicie bezboleśnie. Tragiczne symptomy utraty wzroku mogą pojawić się dopiero po kilku godzinach lub wręcz następnego dnia.

Eksperci od lat alarmują, by nie lekceważyć potęgi promieni słonecznych. Paweł Janowski z Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej AGH bez owijania w bawełnę opisał to, co dzieje się z narządem wzroku, gdy zignorujemy zasady bezpieczeństwa:

Oko się po prostu smaży

Naukowiec z Wydziału Fizyki i Informatyki Stosowanej AGH bardzo precyzyjnie wyjaśnił mechanizm uszkodzeń.

Jeżeli choć niewielki fragment tarczy słonecznej pozostaje widoczny, musimy korzystać z odpowiednich filtrów. Patrzenie na Słońce bez zabezpieczenia może prowadzić do trwałego uszkodzenia siatkówki. To tak, jakbyśmy za pomocą lupy skupiali światło dokładnie na własnym oku. Skutki mogą być nieodwracalne

plaża w stegnach; akcja łańcucha życia w stagnach - ratowanie dwulatka x.com/slavicnetworks; stegna.com.pl

CZYTAJ TAKŻE: Dramat w Stegnie: łańcuch życia, by ratować 2-latka. Greckie media pod wrażeniem mobilizacji na polskiej plaży

Certyfikaty i bezpieczne metody obserwacji

Popularne mity na temat domowych sposobów obserwacji trzeba natychmiast wyrzucić do kosza, chyba że ktoś naprawdę wierzy, iż stara płyta CD lub klisza fotograficzna to godny przeciwnik dla potęgi Słońca. Równie katastrofalne w skutkach będzie używanie takich "domowych wynalazków" jak zdjęcia rentgenowskie, płyty CD, klisze fotograficzne czy osmalone nad świeczką szkło. Choć nostalgia za dawnymi latami jest silna, to akurat stare dyskietki i płyty Ich Troje lepiej zostawić w szufladzie – chyba że chcesz sprawdzić, jak smakuje dożywotnia ciemność.

Gwarancją bezpieczeństwa są wyłącznie sprawdzone rozwiązania techniczne. Norma ISO 12312-2 (funkcjonująca w Europie jako EN ISO 12312-2:2015) jest głównym standardem potwierdzającym, że konkretne okulary i specjalistyczne filtry są przeznaczone do bezpośredniej obserwacji Słońca. Wychodząc dziś na balkon czy do ogrodu, upewnij się, że Twój sprzęt posiada to właśnie oznaczenie.

Należy pamiętać, że przyrządy optyczne takie jak lornetki czy teleskopy wymagają profesjonalnego filtra słonecznego zamontowanego z przodu, przed obiektywem. Patrzenie przez nie w samych okularach do zaćmienia jest skrajnie niebezpieczne, gdyż skupione światło może uszkodzić filtr i wzrok.

Zjawisko jest zbyt piękne, by z jego powodu spędzić resztę życia w ciemności.

Patrycja Markowska dokazuje w Alicante z nowym mężem i synami. Jeden kadr roztkliwił sieć: "My i nasze chłopaki" [zdjęcia]